ORHANELİ DEVLET HASTANESİ

HASTAHAKLARIYÖNETMELİĞİ

BİRİNCİBÖLÜM

Amaç,Kapsam,Dayanak,Tanımlarveİlkeler

Amaç

Madde1-BuYönetmelik;temelinsanhaklarınınsağlıkhizmetlerisahasındakiyansımasıolanvebaştaTürkiyeCumhuriyetiAnayasası'nda,diğermevzuattavemilletlerarasıhukukimetinlerdekabuledilen"hastahakları"nısomutolarakgöstermekvesağlıkhizmetiverilenbütünkurumve kuruluşlardavesağlıkkurumvekuruluşlarıdışındasağlıkhizmetiverilenhallerde,insanhaysiyetineyakışırşekildeherkesin"hastahakları"ndan faydalanabilmesine,hakihlallerindenkorunabilmesinevegerektiğindehukukikorunmayollarınıfiilenkullanabilmesinedairusülveesaslarıdüzenlemek amacıilehazırlanmıştır.

Kapsam

Madde2-BuYönetmelik;sağlıkhizmetiverilenresmiveözelbütünkurumvekuruluşları,bukurumvekuruluşlardaveyabunlarındışında hizmetekatılanherkademedekiveunvandakiilgililerive hizmettenfaydalanma hakkınıhaizolanbütünfertlerikapsar.

Dayanak

MADDE3–(Başlığıilebirliktedeğişik:RG-16/1/2019-30657)BuYönetmelik;7/5/1987tarihlive3359sayılıSağlıkHizmetleriTemel Kanununave 10/7/2018 tarihlive30474 sayılıResmî Gazete’deyayımlanan 1 sayılıCumhurbaşkanlığı TeşkilatıHakkındaCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin355incive508incimaddelerinedayanılarakhazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde4-BuYönetmelik'tegeçendeyimlerden;

a)   Bakanlık:SağlıkBakanlığı'nı,

b)   Hasta:Sağlıkhizmetlerindenfaydalanma ihtiyacıbulunankimseyi,

c)    Personel:Hizmetin,resmiveyaözelsağlıkkurumlarındavekuruluşlarındaveyaserbestolaraksunulmasınabakılmaksızın,sağlıkhizmetininverilmesineiştirakedenbütünsağlıkmesleklerimensuplarınıvesağlıkmesleklerimensubuolmasabilesağlıkhizmetininverilmesinesorumluolarak iştirakedenkimseleri,

d)   (Değişik:RG-8/5/2014-28994) Sağlık kurumvekuruluşu:Sağlık hizmetiverilen kamu veyaözelbütün kurumvekuruluşlarıiletababet icra edilenbütünyerleri,

e)    Hastahakları:Sağlıkhizmetlerindenfaydalanmaihtiyacıbulunanfertlerin,sırfinsanolmalarısebebiylesahipbulunduklarıveT.C.Anayasası, milletlerarasıandlaşmalar, kanunlarvediğermevzuatileteminataltınaalınmışbulunanhaklarını,

f)     (Ek:RG-8/5/2014-28994)Yeterlik:Yaşınınküçüklüğüyüzündenveyaakılhastalığı,akılzayıflığı,sarhoşlukyadabunlarabenzer sebeplerdenbiriyleaklauygunbiçimdedavranmayeteneğindenyoksunolmayanonayvereninönerilentıbbimüdahaledekarşılaşabileceğiyada reddettiğindedoğabileceksonuçlarımakulbirşekildeanlamavedeğerlendirmeyeteneğinesahipolmahalini,

g)   (Ek:RG-8/5/2014-28994)Tıbbimüdahale:Tıpmesleğiniicrayayetkilikişilertarafındanuygulanan,sağlığıkoruma,hastalıklarınteşhisve tedavisiiçin ilgilimeslekîyükümlülüklervestandartlarauygun olarak tıbbın sınırlarıiçindegerçekleştirilen fizikîveruhîgirişimi,

ğ)(Ek:RG-8/5/2014-28994)Bilgilendirme:Yapılmasıplanlananhertürlütıbbimüdahale öncesindemüdahaleyigerçekleştireceksağlıkmeslek mensubutarafındankişiyegereklibilgininverilmesini,

h)   (Ek:RG-8/5/2014-28994)Rıza:Kişinin tıbbimüdahaleyiserbestiradesiylevebilgilendirilmişolarak kabuletmesini, ifade eder.

İlkeler

Madde5-Sağlıkhizmetlerininsunulmasındaaşağıdakiilkelereuyulmasışarttır:

a)     Bedeni,ruhivesosyalyöndentambiriyilikhaliiçindeyaşamahakkının,entemelinsanhakkıolduğu,hizmetinhersafhasındadaima gözönündebulundurulur.

b)    Herkesinyaşama,maddivemanevivarlığınıkorumavegeliştirmehakkınıhaizolduğuvehiçbirmerciveyakimseninbuhakkıortadan kaldırmakyetkisininolmadığı bilinerek,hastayainsancamuameledebulunulur.

c)   Sağlıkhizmetininverilmesinde,hastaların,ırk,dil,dinvemezhep,cinsiyet,siyasidüşünce,felsefiinançveekonomikvesosyaldurumlarıilesair farklılıklarıdikkatealınamaz.Sağlık hizmetleri, herkesin kolaycaulaşabileceğişekildeplanlanıp düzenlenir.

d)   Tıbbizorunluluklarvekanunlardayazılıhallerdışında,rızasıolmaksızınkişininvücutbütünlüğünevediğerkişilikhaklarınadokunulamaz.

e)   Kişi,rızasıveBakanlığınizniolmaksızıntıbbiaraştırmalaratabitutulamaz.

f)   Kanunilemüsaadeedilenhalleriletıbbizorunluluklardışında,hastanınözelhayatınınveailehayatınıngizliliğinedokunulamaz.

İKİNCİBÖLÜM

SağlıkHizmetlerindenFaydalanmaHakkı Adaletve HakkaniyeteUygunOlarak Faydalanma

Madde6-Hasta,adaletvehakkaniyetilkeleriçerçevesindesağlıklıyaşamanınteşvik edilmesineyönelik faaliyetlervekoruyucu sağlık hizmetleridedahilolmaküzere,sağlıkhizmetlerindenihtiyaçlarınauygunolarakfaydalanmahakkınasahiptir.Buhak,sağlıkhizmetiverenbütünkurum vekuruluşlarilesağlık hizmetindegörev alan personelin adaletvehakkaniyetilkelerineuygun hizmetvermeyükümlülüklerinideiçerir.

Bilgiİsteme

Madde7-Hasta,sağlıkhizmetlerindennasılfaydalanabileceğikonusundabilgiisteyebilir.Buhak,hangisağlıkkuruluşundanhangişartlaragöre faydalanılabileceğini,sağlıkkurumvekuruluşlarıtarafındanverilenhertürlühizmetveimkanınnelerolduğunuvemüracaatedilenkuruluştaverilensağlıkhizmetlerindenfaydalanmausulüneöğrenmehaklarınıdakapsar.

Bütünsağlıkkurumvekuruluşları,hastayıbirincifıkrauyarıncabilgilendirmekiçinyeterliteknikdonanımıhaizbirimioluşturmak;bubirimde,hastayakesinveyeterlibilgiverebileceknitelikveehliyetesahippersonelidaimiolarakistihdametmekvehastanınihtiyacıolanbirimlerekolayca ulaşabilmesinitemin etmek üzere, kuruluşun uygun yerlerindebilgilendiricitabela, broşürveişaretlerbulundurmak gibitedbirlerialmak zorundadırlar.

Sağlık KuruluşunuSeçmeveDeğiştirme

Madde8-Hasta;tabiolduğumevzuatınöngördüğüusülveşartlarauyulmakkaydıile,sağlıkkurumvekuruluşunuseçmeveseçtiğisağlık kuruluşundaverilensağlıkhizmetindenfaydalanmahakkınasahiptir.

Mevzuatilebelirlenmişsevksistemineuygunolmakşartıilehastasağlıkkuruluşunudeğiştirebilir.Ancak,kuruluşudeğiştirmeninhayatitehlikeye yolaçıpaçmayacağıvehastalığının dahadaağırlaşıp ağırlaşmayacağıhususlarındahastanın tabip tarafından aydınlatılmasıvehayatitehlikebakımından sağlıkkuruluşunundeğiştirilmesindetıbbensakıncagörülmemesiesastır.

Acilvak'alardışında,herhangibirsosyalgüvenlikkuruluşunabağlıolupdamevzuatınöngördüğüsevkzincirineuymayanlararadakiücretfarkını kendilerikarşılar.

Hastanınsağlıkkuruluşundakalmasındatıbbenfaydabulunmayanveyabirbaşkasağlıkkuruluşunanakligerekliolanhallerde,durumhastaya veya15incimaddenin ikincifıkrasındabelirtilen kişilereaçıklanır.Nakilden önce,gereken bilgilernakiltalebindebulunulan veyatıbben uygun görülen sağlıkkuruluşuna,sevkedenkuruluşveyamevzuatlabelirlenenyetkililerceverilir.Herikidurumdadahizmetinaksamadanvekesintisizolarakverilmesi esastır.

PersoneliTanıma,SeçmeveDeğiştirme

Madde9-Hastayatalebihalinde,kendisinesağlıkhizmetiverecekveyavermekteolantabiplerinvediğerpersonelinkimlikleri,görevve unvanlarıhakkındabilgiverilir.

Mevzuatilebelirlenmişusüllereuyulmakşartıilehastanın, kendisinesağlıkhizmetiverecekolanpersoneliserbestçeseçme, tedavisiileilgilenen

tabibideğiştirme vebaşkatabiplerinkonsültasyonunuistemekhakkıvardır.

Personeliseçme,tabibideğiştirmevekonsültasyonistemehaklarıkullanıldığında,mevzuatilebelirlenenücretfarkı,buhaklarıkullananhasta tarafındankarşılanır.

ÖncelikSırasınınBelirlenmesiniİsteme

Madde10-Sağlıkkuruluşununhizmetvermeimkanlarınınyetersizveyasınırlı olması sebebiylesağlıkhizmeti talebi zamanındakarşılanamayan hallerde,hastanın,öncelikhakkınıntıbbikriterleredayalıveobjektifolarakbelirlenmesiniistemekhakkıvardır.

Acilveadlivak'alarileyaşlılarve(Değişikibare:RG-16/1/2019-30657)engellilerhakkındaönceliksırasınınbelirlenmesindeilgilimevzuat hükümleriuygulanır.

TıbbiGereklereUygun Teşhis,TedaviveBakım

Madde11-Hasta,moderntıbbibilgiveteknolojiningereklerineuygunolarakteşhisininkonulmasını,tedavisininyapılmasınıvebakımınıistemek hakkınasahiptir.

Tababetinilkelerinevetababetileilgilimevzuathükümlerineaykırıveyaaldatıcımahiyetteteşhis vetedaviyapılamaz.

TıbbiGerekliliklerDışındaMüdahaleYasağı

Madde12-Teşhis,tedaviveyakorunmamaksadıolmaksızın,ölümeveyahayatitehlikeyeyolaçabilecekveyavücutbütünlüğünüihlal edebilecek veyaakliveyabedenimukavemetiazaltabilecek hiçbirşey yapılamazvetalep deedilemez.

ÖtenaziYasağı

Madde13-Ötenaziyasaktır.

Tıbbigereklerdenbahisleveyahernesuretleolursaolsun,hayathakkındanvazgeçilemez.Kendisininveyabirbaşkasınıntalebiolsadahil, kimseninhayatınasonverilemez.

TıbbiÖzenGösterilmesi

Madde14-Personel,hastanındurumunungerektirdiğitıbbiözenigösterir.Hastanınhayatınıkurtarmakveyasağlığınıkorumakmümkün olmadığı takdirdedahi,ıstırabını azaltmayaveyadindirmeyeçalışmakzorunludur.

ÜÇÜNCÜBÖLÜM

SağlıkDurumuİleİlgiliBilgiAlmaHakkı

BilgilendirmeninKapsamı

Madde15-(Başlığıilebirliktedeğişik:RG-8/5/2014-28994)

Hastaya;

a)   Hastalığınmuhtemelsebeplerivenasılseyredeceği,

b)   Tıbbimüdahaleninkimtarafındannerede,neşekildevenasılyapılacağıiletahminisüresi,

c)   Diğertanıvetedaviseçeneklerivebuseçenekleringetireceğifaydaverisklerilehastanınsağlığıüzerindekimuhtemeletkileri, ç)Muhtemelkomplikasyonları,

d)   Reddetmedurumundaortayaçıkabilecekmuhtemelfaydaveriskleri,

e)   Kullanılacakilaçlarınönemliözellikleri,

f)   Sağlığıiçinkritikolanyaşamtarzıönerileri,

g)   Gerektiğindeaynıkonudatıbbîyardımanasılulaşabileceği, hususlarındabilgiverilir.

Kayıtları İnceleme

Madde16-Hasta,sağlıkdurumuileilgilibilgilerbulunandosyayıvekayıtları,doğrudanveyavekiliveyakanunitemsilcisivasıtasıileinceleyebilir vebirsuretini alabilir.Bukayıtlar,sadecehastanıntedavisi iledoğrudanilgili olanlartarafındangörülebilir.

KayıtlarınDüzeltilmesiniİsteme

Madde17-Hasta;sağlıkkurumvekuruluşlarınezdindebulunankayıtlarındaeksik,belirsizvehatalıtıbbiveşahsibilgilerintamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesinivenihaisağlık durumu veşahsidurumunauygun halegetirilmesiniisteyebilir.

Buhak,hastanınsağlıkdurumuileilgiliraporlaraitirazveaynıveyabaşkakurumvekuruluşlardasağlıkdurumuhakkındayenirapor düzenlenmesiniistemehaklarınıdakapsar.

Bilgi VermeninUsulü

Madde18-(Değişik:RG-8/5/2014-28994)

Bilgi,mümkünolduğuncasadeşekilde,tereddütveşüpheyeyerverilmeden,hastanınsosyalvekültüreldüzeyineuygunolarakanlayabileceği şekildeverilir.

Hasta,tıbbimüdahaleyigerçekleştireceksağlıkmeslekmensubutarafındantıbbimüdahalekonusundasözlüolarakbilgilendirilir.Bilgilendirmeve tıbbimüdahaleyiyapacaksağlıkmeslekmensubununfarklıolmasınızorunlukılandurumlarda,budurumailişkinhastayaaçıklamayapılmaksuretiyle bilgilendirmeyeterliliğinesahipbaşkabirsağlıkmeslekmensubutarafındanbilgilendirmeyapılabilir.

Hastanınkendisininbilgilendirilmesiesastır.Hastanınkendisiyerinebirbaşkasınınbilgilendirilmesinitalepetmesihalinde, butalepkişininimzası ileyazılıolarakkayıtaltınaalınmakkaydıylasadecebilgilendirilmesiistenilenkişilerebilgiverilir.

Hasta,aynışikayetiileilgiliolarakbir başkahekimdendesağlıkdurumuhakkındaikincibir görüşalmayıtalepedebilir. Acildurumlardışında,bilgilendirmehastayamakulsüretanınarakyapılır.

Bilgilendirmeuygunortamdavehastanınmahremiyetikorunarakyapılır.

Hastanın talebihalindeyapılacak işleminbedelineilişkin bilgilersağlıkhizmetsunucusunun ilgilibirimleritarafındanverilir.

BilgiVerilmesiCaizOlmayanveTedbirAlınmasıGerekenhaller

Madde19-Hastanınmaneviyapısıüzerindefenatesiryapmaksuretiylehastalığınartmasıihtimalininbulunmasıvehastalığınseyrininve sonucunun vahimgörülmesihallerinde, teşhisin saklanmasıcaizdir.

Hastayaveyayakınlarına,hastanınsağlıkdurumuhakkındabilgiverilipverilmemesi,yukarıdakifıkradabelirtilenşartlarçerçevesindetabibinin takdirinebağlıdır.

Tedavisiolmayanbirteşhis,ancakbirtabiptarafındanvetambirihtiyatiçindehastayahissettirilebilirveyabildirilebilir.Hastanınaksiyöndebir talebinin bulunmamasıveyaaçıklanacağışahsın önceden belirlenmemesihalinde, böylebirteşhisailesinebildirilir.

BilgiVerilmesiniYasaklama

Madde20-(Değişik:RG-8/5/2014-28994)

İlgilimevzuathükümlerive/veyayetkilimercilercealınacaktedbirleringerektirdiğihallerdışında;kişi,sağlıkdurumuhakkındakendisinin, yakınlarınınyadahiçkimseninbilgilendirilmemesini talepedebilir.Budurumdakişininkararı yazılı olarakalınır.Hasta,bilgi verilmemesi talebini istediği zaman değiştirebilirvebilgiverilmesinitalep edebilir.

MahremiyeteSaygıGösterilmesi

DÖRDÜNCÜBÖLÜM

HastaHaklarınınKorunması

Madde21-Hastanın,mahremiyetinesaygıgösterilmesiesastır.Hastamahremiyetininkorunmasınıaçıkçatalepdeedebilir.Hertürlütıbbi müdahale,hastanın mahremiyetinesaygıgösterilmek suretiyleicraedilir.

Mahremiyetesaygıgösterilmesivebunu istemekhakkı;

a)   Hastanın,sağlıkdurumuileilgilitıbbideğerlendirmeleringizlilikiçerisindeyürütülmesini,

b)   Muayenenin,teşhisin,tedavininvehastailedoğrudantemasıgerektirendiğerişlemlerinmakulbirgizlilikortamındagerçekleştirilmesini,

c)   Tıbbensakıncaolmayanhallerdeyanındabiryakınınınbulunmasınaizinverilmesini,

d)   Tedavisiiledoğrudanilgiliolmayankimselerin, tıbbimüdahalesırasındabulunmamasını,

e)   Hastalığınmahiyetigerektirmedikçehastanınşahsiveailevihayatınamüdahaleedilmemesini,

f)   Sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulmasını, kapsar.Ölümolayı,mahremiyetinbozulmasıhakkınıvermez.

Eğitimverilensağlıkkurumvekuruluşlarında,hastanıntedavisiiledoğrudanilgiliolmayanlarıntıbbimüdahalesırasındabulunmasıgerekliise;önceden veyatedavisırasındabunun için hastanın ayrıcarızasıalınır.

RızaOlmaksızınTıbbiAmeliyeyeTabiTutulmama

Madde22-Kanundagösterilenistisnalarhariçolmaküzere, kimse, rızasıolmaksızınveverdiğirızayauygunolmayanbirşekildetıbbiameliyeye tabitutulamaz.

Birsuçişlediğiveyabunaiştirakettiğişüphesialtındabulunankişininişlediğisuçunmuhtemeldelillerinin, kendisininveyamağdurunvücudunda olduğu düşünülen hallerde;bu delillerin ortayaçıkarılmasıiçin sanığın veyamağdurun tıbbiameliyeyetabitutulması, hakimin kararınabağlıdır.

Gecikmesindesakıncabulunanhallerdebuameliye,cumhuriyetsavcısınıntalebiüzerineyapılabilir.

BilgilerinGizliTutulması

Madde23-Sağlıkhizmetininverilmesisebebiyleedinilenbilgiler, kanunilemüsaadeedilenhallerdışında, hiçbirşekildeaçıklanamaz.

Kişininrızasınadayansabile,kişilikhaklarındanbütünüylevazgeçilmesi,buhaklarınbaşkalarınadevriveyaaşırışekildesınırlanmasıneticesinidoğuranhallerdebilgininaçıklanması,bunlarıaçıklayanınhukukisorumluluğunukaldırmaz.

Hukukiveahlakiyöndengeçerlivehaklıbirsebebedayanmaksızınhastayazararvermeihtimalibulunanbilgininifşaedilmesi,personelinvediğerkimselerin hukukivecezaisorumluluğunu dagerektirir.

Araştırmaveeğitimamacıileyapılanfaaliyetlerdedehastanınkimlikbilgileri,rızasıolmaksızınaçıklanamaz.

BEŞİNCİBÖLÜM

TıbbiMüdahaledeHastanınRızası

HastanınRızasıveİzin

Madde24-(Değişik:RG-8/5/2014-28994)

Tıbbimüdahalelerdehastanınrızasıgerekir.Hastaküçükveyamahcurisevelisindenveyavasisindenizinalınır.Hastanın,velisininveyavasisinin olmadığı veyahazırbulunamadığı veyahastanınifadegücününolmadığı hallerde, buşartaranmaz.

Kanunitemsilcininrızasınınyeterliolduğuhallerdedahi,anlatılanlarıanlayabilecekleriölçüde,küçükveyakısıtlıolanhastanındinlenmesisuretiyle mümkünolduğukadarbilgilendirmesürecinevetedavisiileilgilialınacakkararlarakatılımısağlanır.

Sağlık kurumvekuruluşlarıtarafından engellilerindurumunauygun bilgilendirmeyapılmasınaverızaalınmasınayönelikgereklitedbirleralınır.

Kanunitemsilci tarafından rızaverilmeyen hallerde, müdahaledebulunmak tıbben gerekliise,velayetvevesayetaltındakihastayatıbbi müdahaledebulunulabilmesi;TürkMedeniKanununun346ncıve487incimaddeleriuyarıncamahkemekararınabağlıdır.

Tıbbimüdahalesırasındaisteğiniaçıklayabilecekdurumdabulunmayanbirhastanın,tıbbîmüdahaleileilgiliolaraköncedenaçıklamışolduğu isteklerigözönünealınır.

Yeterliğinzamanzamankaybedildiğitekrarlayıcıhastalıklarda,hastadanyeterliğiolduğudönemdeonukaybettiğidönemlereilişkinyapılacaktıbbi müdahaleiçinrızavermesiistenebilir.

Hastanınrızasınınalınamadığıhayatitehlikesininbulunduğuvebilincininkapalıolduğuacildurumlarilehastanınbirorganınınkaybınaveyafonksiyonunuifaedemezhalegelmesineyolaçacakdurumunvarlığıhalinde,hastayatıbbimüdahaledebulunmakrızayabağlıdeğildir.Budurumda hastayagereklitıbbimüdahaleyapılarakdurumkayıtaltınaalınır.Ancakbudurumda,mümkünsehastanınoradabulunanyakınıveyakanunitemsilcisi; mümkünolmadığıtakdirdedetıbbimüdahalesonrasındahastanınyakınıveyakanunitemsilcisibilgilendirilir.Ancakhastanınbilinciaçıldıktansonraki tıbbi müdahaleleriçinhastanınyeterliği veifadeedebilmegücünebağlı olarakrızaişlemlerinebaşvurulur.

Sağlıkkurumvekuruluşlarındayataraktedavisitamamlananhastaya,genelsağlıkdurumu,ilaçları,kontroltarihleridiyetvesonrasındaneler yapmasıgerektiğigibibilgileriiçerentaburcusonrasıtedaviplanısağlıkmeslekmensubutarafındansözelolarakanlatılır.Dahasonrabutedaviplanının yeraldığıepikrizinbirnüshasıhastayaverilir.

TedaviyiReddetmeveDurdurma

Madde25-Kanunenzorunluolanhallerdışındavedoğabilecekolumsuzsonuçlarınsorumluluğuhastayaaitolmaküzere;hastakendisine uygulanmasıplanlananveya uygulanmakta olantedaviyireddetmekveya durdurulmasınıistemekhakkına sahiptir. Buhalde,tedavinin uygulanmamasındandoğacaksonuçlarınhastayaveyakanunitemsilcilerineveyahutyakınlarınaanlatılmasıvebunugösterenyazılıbelgealınması gerekir.

Buhakkınkullanılması,hastanınsağlıkkuruluşunatekrar müracaatındahastaaleyhinekullanılamaz.

RızaFormu

Madde26-(Başlığıilebirliktedeğişik:RG-8/5/2014-28994)

Mevzuattaöngörülendurumlar ileuyuşmazlığamahalvermesitıbbenmuhtemelgörülentıbbimüdahaleler içinsağlıkkurumvekuruluşunca15 incimaddedekibilgileriiçerenrızaformuhazırlanır.Rızaformundayeralanbilgiler;sözlüolarakhastayaaktarılarakrızaformuhastayaveyakanuni temsilcisineimzalatılır.Rızaformuikinüshaolarakimzaaltınaalınırvebirnüshasıhastanındosyasınakonulur,diğeriisehastayaveyakanuni temsilcisineverilir.Acildurumlardatıbbimüdahaleninhastatarafındankabuledilmemesidurumunda,bubeyanimzalıolarakalınır,imzadanimtinaetmesihalindedurumtutanakaltınaalınır.Rızaformubilgilendirmeyiyapanvetıbbimüdahaleyigerçekleştireceksağlıkmeslekmensubutarafından imzalanır.Verilen bilgilerin doğruluğundan ilgilisağlık meslek mensubu sorumludur.Rızaformlarıarşiv mevzuatınauygun olarak muhafazaedilir.

AlışılmışOlmayanTedaviUsullerininUygulanması

Madde27-Klinikveyalaboratuarmuayenelerisonucundabilinenklasiktedavimetodlarınınhastayafaydavermeyeceğininsabitolmasıvedaha evveldeneyhayvanlarıüzerindekafiderecedetecrübeedilmeksuretiylefaydalıtesirlerininanlaşılmasıvehastanınrızasınınbulunmasışartlarıbirlikte mevcutolduğunda,bilinenklasiktedavimetodlarıyerinebaşkabirtedaviusulüuygulanabilir.Ayrıca,bilinenklasiktedavimetodudışındakibirmetodun uygulanabilmesiiçin,hastayafaydalıolacağınınvebutedavininbilinenklasiktedaviusullerindendahaelverişsizsonuçvermeyeceğininmuhtemelolması da şarttır.

Evvelcetecrübeedilmemişbir tıbbitedavive müdahale usulü,ancakzarar vermeyeceğininvehastayıkurtaracağınınmutlakolaraköngörülmesi halinde yapılabilir.

AltıncıBölüm'deyeralanhükümlersaklıdır.

RızanınŞekliveGeçerliliği

Madde28-Mevzuatınöngördüğüistisnalardışında,rızaherhangibirşeklebağlıdeğildir.

Hukuka veahlakaaykırıolarakalınanrızahükümsüzdürvebuşekildealınanrızayadayanılarakmüdahaledebulunulamaz.

OrganveDokuAlınmasındaRıza

Madde29-18yaşındanküçükvemümeyyizolmayanlardanorganvedokualınamaz.Buşartlarıtamamolanlardanteşhis,tedavivebilimsel amaçlarileorganveyadokualınması,2238sayılıOrganveDokuAlınması,SaklanmasıveNakliHakkındaKanun'un6ncımaddesindeöngörülenyazılı şekilşartınatabidir.Ölüdenorganvedokualınmaşartıvecesetlerinbilimselaraştırmaiçinmuhafazasıhususunda2238sayılıKanun'un14üncü maddesihükümlerisaklıdır.

AilePlanlanmasıHizmetleriveGebeliğinSonaErdirilmesi

Madde30-İlgilininrızasımevcutolsunveyaolmasın,Bakanlıktarafındantespitedilmişolanlardışındakiilaçvearaçlaraileplanlaması hizmetlerindekullanılamaz.

Gebeliğin sonaerdirilmesi, 2827 sayılıNüfusPlanlamasıHakkındaKanun ileöngörülen şartlaratabidir. Sterilizasyonvegebeliğinsona erdirilmesihallerinde,hastanınrızasıileevliiseeşininderızasıgereklidir. RızanınKapsamıve AranmayacağıHaller

Madde31-(Başlığıilebirliktedeğişik:RG-8/5/2014-28994)

Rızaalınırkenhastanınveyakanuni temsilcisinin tıbbi müdahalenin konusu vesonuçları hakkındabilgilendirilip aydınlatılması esastır. Hastanınverdiğirıza,tıbbimüdahaleningerektirdiğisürecindevamıolanvezorunlusayılabilecekrutinişlemleridekapsar.

Tıbbimüdahale,hastatarafındanverilenrızanınsınırlarıiçerisindeolmasıgerekir.

Hastayatıbbimüdahaledebulunulurkenyapılanişlemingenişletilmesigereğidoğduğundamüdahalegenişletilmediğitakdirdehastanınbir organının kaybınaveyafonksiyonunu ifaedemez halegelmesineyolaçabilecek tıbbizarurethâlinderızaaranmaksızın tıbbimüdahalegenişletilebilir.

ALTINCIBÖLÜM

TıbbiAraştırmalar

TıbbiAraştırmalardaRıza

Madde32-Hiçkimse;Bakanlığıniznivekendirızasıbulunmaksızın,tecrübe,araştırmaveyaeğitimamaçlıhiçbirtıbbimüdahalekonusu yapılamaz.

Tıbbiaraştırmalardanbeklenentıbbifaydavetoplummenfaati,üzerindearaştırmayapılmasınarızagösterengönüllününhayatındanvevücutbütünlüğünün korunmasından üstün tutulamaz.

Tıbbiaraştırmalar,sadece,mevzuatagörearaştırmadabulunmayanyetkiliveyeterlitıbbibilgivetecrübeyihaizolanpersoneltarafından, mevzuatilebelirlenmişbulunanyerlerdeyürütülür.

Gönüllününtıbbiaraştırmayarızagöstermişolması,buaraştırmadagörevalanpersonelinsorumluluğunuortadankaldırmaz.

GönüllününKorunmasıveBilgilendirilmesi

Madde33-Araştırmalarda,gönüllününsağlığınavediğerkişilikhaklarınazararverilmemesiiçingerekenbütüntedbirleralınır.Araştırmanın gönüllüyevereceğimuhtemelzararlaröncedentespitedilemediğitakdirde;gönüllü,rızasıbulunsadahi,araştırmakonusuyapılamaz.

Gönüllü;araştırmanınmaksadı,usulü,muhtemelfaydalarıvezararlarıvearaştırmayaiştiraketmektenvazgeçebileceğivearaştırmanınher safhasındabaşlangıçtaverdiğirızayıgerialabileceğihususlarında,öncedenyeterincebilgilendirilir.

RızaAlınmasınınUsülüveŞekli

Madde34-Tıbbiaraştırmahakkındayeterincebilgilendirilmişolangönüllününrızasınınmaddiveyamanevihiçbirbaskıaltındaolmaksızın,tamamen serbestiradesinedayanılarak alınmasınaazamiihtimamgösterilir.

Tıbbiaraştırmalardarızayazılışekilşartınatabidir.

KüçüklerinveMümeyyizOlmayanlarınDurumu

Madde35-Reşitvemümeyyizolmayanlara,kendilerinefaydasıolmadan,sırftıbbiaraştırmaamacıgüdentıbbimüdahalelerhiçbirsurettetatbik edilemez.Faydalarıbulunmasışartıilereşitvemümeyyiz olmayanlarüzerindetıbbiaraştırmayapılması, velilerinin veyavasilerinin rızasınabağlıdır.

Kanunitemsilcitarafındanmuvafakatverilmeyenhallerde,24üncümaddeninikincifıkrasıhükmüuygulanır.

İlaçveTerkiplerinAraştırmaAmacıylaKullanımı

Madde36-Özelmevzuatınagöreizinveyaruhsatalınmışolsadahi,sırftıbbiaraştırmaamacıilehastaüzerindekendirızasıveBakanlığıniznibulunmaksızınhiçbirilaçveterkipkullanılamaz.

İlaçveterkiplerintıbbiaraştırmadakullanımı,29/11/1993tarihlive21480sayılıResmiGazete'deyayımlananİlaçAraştırmalarıHakkında Yönetmelikhükümlerinetabidir.

GüvenliğinSağlanması

YEDİNCİBÖLÜM

DiğerHaklar

Madde37-Herkesin,sağlıkkurumvekuruluşlarındagüvenlikiçindeolmayıbeklemevebunuistemekhaklarıvardır.

Bütünsağlıkkurumvekuruluşları,hastalarınveziyaretçiverefakatçigibiyakınlarınıncanvemalgüvenliklerininkorunmasıvesağlanmasıiçin gereklitedbirlerialmak zorundadırlar.

Tutuklu vehükümlerin sağlıkkurumvekuruluşlarındamuhafazalarıileilgiliözelmevzuathükümlerisaklıdır.

DiniVecibeleriYerineGetirebilmeveDiniHizmetlerdenFaydalanma

Madde38-Sağlıkkurumvekuruluşlarınınimkanlarıölçüsündehastalaradinivecibeleriniserbestçeyerinegetirebilmeleriiçingerekentedbirler

alınır.

Kurumhizmetlerindeaksamalarasebebiyetverilmemek,başkalarınırahatsızetmemekvepersonelce düzenlenipyürütülentıbbitedaviyehiçbir

şekildemüdahaledebulunulmamakşartıilehastalaradinitelkindebulunmakveonlarımaneviyöndendesteklemeküzeretaleplerihalinde,dini inançlarınauygun olan din görevlisidavetedilir.Bunun için, sağlık kurum vekuruluşlarındauygun zaman vemekan belirlenir.

İfadeyemuktedirolmayıpdadiniinancıbilinenvekimsesizolanagonihalindekihastalariçinde,talepşartıaranmaksızın,diniinançlarınauygun olandingörevlisiçağrılır.

Buhaklarınnasılvenezamankullanılacağıvebukonudaalınacaktedbirler,sağlıkkuruluşununçalışmausulveesaslarınıgösterenmevzuatta ayrıcadüzenlenir.

İnsaniDeğerlereSaygıGösterilmesiveZiyaret

Madde39-Hasta,kişilikdeğerlerineuygunbir şekildeveortamdasağlıkhizmetlerindenfaydalanmahakkınasahiptir.

Sağlıkhizmetlerindegörevalanbütünpersonel;hastalara,yakınlarınaveziyaretçileregüleryüzlü,nazik,şefkatlivesağlıkhizmetleriileilgilimevzuatvebuYönetmelikhükümlerineuygunşekildedavranmakzorundadır.

Sağlıkhizmetlerininhersafhasında,hastalara,onlarınbedeni veruhi durumları dikkatealınarak,hangi işleminnedenvenasıl yapıldığı,yapılacağı vebekletilmeleri sözkonusuise,bekletilmeninsebepleri hususundagerekli veyeterli bilgi verilir.

Sağlıkkurum vekuruluşlarında,insanhaysiyetineyakışırgerekenhertürlühijyenikşartlarınsağlanması,gürültününverahatsızedici diğerbütün etkenlerin bertarafedilmesiesastır.Gerektiğinde, bu hususlarhastatarafından talep konusu yapılabilir.

Hastaziyaretçilerininkabuledilmesi,kurumveyakuruluşçabelirlenenusulveesaslarauygunolarakvehastalarınhuzur vesükunlarınıbozacak fiilvetutumlarasebebiyetvermeyecekşekildegerçekleştirilirvebukonudagerekentedbirleralınır.

RefakatçiBulundurma

Madde40-Muayenevetedavisırasındahastayayardımcıolmaküzere;mevzuatınvekurumimkanlarınınelverdiğivehastanınsağlık durumunun gerektirdiği ölçüde, tedaviden sorumlu olan tabibin uygun görmesinebağlı olarak, refakatçi bulundurulması istenebilir.

Buhakkınnasılvenezamankullanılacağıvebukonudaalınacaktedbirler,sağlıkkurumvekuruluşununçalışmausülveesaslarınıgösteren mevzuata ayrıca düzenlenir.

HizmetinSağlıkKurumveKuruluşuDışındaVerilmesi

Madde41-Hastalar,aşağıdakihallerdesağlıkhizmetlerindenbulunduklarıyerlerdedefaydalanabilirler:

a)   Koruyucusağlıkhizmetlerininverilmesinde,

b)   Tıbbisebeplerdendolayısağlıkkuruluşunabizzatgidilemeyenveyagötürülemeyenhallerde,

c)   Tabiiafetlergibiolağanüstühallerde.

Hizmetinsağlıkkuruluşudışındaverilmesiileilgiliusulveesaslar,Bakanlıktarafındanayrıcadüzenlenir.

SEKİZİNCİBÖLÜM

SorumlulukveHukukiKorunmaYolları

Müracaat,ŞikayetveDavaHakkı

Madde42-Hastanınvehastaileilgilibulunanların,hastahaklarınınihlalihalinde,mevzuatçerçevesindehertürlümüracaat,şikayetvedava haklarıvardır.

HastanınUymasıGerekenKurallar Madde 42/A – (Ek:RG-8/5/2014-28994)

Hastasağlıkhizmetialırkenaşağıdakikurallarauyar:

a)    Başvurduğusağlıkkurumvekuruluşununkuralveuygulamalarınauygundavranırvekatılımcıbiryaklaşımlateşhisvetedaviekibininbir parçasıolduğu bilinciylehareketeder.

b)   Yakınmalarını,dahaöncegeçirdiğihastalıkları,gördüğütedavilerivetıbbimüdahaleleri,eğervarsahalenkullandığıilaçlarıvesağlığıylailgili bilgilerimümkünolduğuncaeksiksizvedoğruolarakverir.

c)   Hekimtarafındanbelirlenensürelerdekontrolegelmelivetedavisiningidişatıhakkındageribildirimlerdebulunur. ç)Randevutarihvesaatineuyarvedeğişiklikleriilgiliyerebildirir.

d)   İlgilimevzuatagöreönceliktanınanhastalarilediğer hastalarınvepersonelinhaklarınasaygıgösterir.

e)   Personelesözlüvefizikisaldırıyayönelikdavranışlarda bulunmaz.

f)   Haklarınınihlaledildiğinidüşündüğündeveyasorunyaşadığında(Değişikİbare:RG-23/12/2016-29927)hastahaklarıbiriminebaşvurur.

HastaHaklarıBirimleri(1)HastaHaklarıKurulları,SertifikalıEğitim Madde 42/B–(Ek:RG-8/5/2014-28994)

Hastahaklarıuygulamalarınınyürütülmesiamacıylasağlıkkurumvekuruluşlarıbünyesinde(Değişikİbare:RG-23/12/2016-29927)hastahakları birimleri oluşturulur.

İlsağlıkmüdürlüğü;üniversitehastaneleri,(Mülgaibare:RG-16/1/2019-30657)(…)özelsağlıkkurumvekuruluşları,kamuhastaneleri,ağız dişsağlığımerkezleri,ailesağlığımerkezlerivetoplumsağlığımerkezlerindengelenbaşvurularıdeğerlendirmek,kararabağlamak,önerisunmakvedüzelticiişlemleribelirlemek üzereHastaHaklarıKurulu oluşturur.

Kurul,başkandahilaşağıdakiüyelerdenoluşur.İlsağlıkmüdürüveyamüdürlüktemsilcisiKurulunbaşkanıdır.

(Değişikdördüncü fıkra:RG-16/1/2019-30657)Diğer üyeler şunlardır:Şikayet edilen personelin varsaüyesiolduğu kamu kurumu niteliğindekimeslekkuruluşlarındanbirtemsilci,şikayet edilenpersonelinvarsaüyesiolduğuişyerisendikatemsilcisi,şikayetedilenpersonelingörev yaptığıkurumunildekiüstyöneticisitarafındangörevlendirilenbirkurumtemsilcisi,özelsağlıkkuruluşlarındaisekuruluşunüstyöneticisitarafındanbelirlenenbirtemsilci,hastahaklarıderneklerindenyoksatüketiciderneklerindenbirtemsilci,ildekiinsanhaklarıkurulundanbirtemsilci,valilikçe görevlendirilenbirvatandaş.

Birdenfazlahastahaklarıderneğininveyatüketiciderneğininbaşvurmasıdurumunda,dernektemsilcisiilsağlıkmüdürlüğüncekurayoluyla belirlenir.

İlsağlıkmüdürlüğü ihtiyaçhalindebirdenfazlakuruloluşturabilir.

BuYönetmelikkapsamındayapılacak sertifikalıeğitimler4/2/2014tarihlive28903sayılıResmîGazete’deyayımlananSağlıkBakanlığıSertifikalı EğitimYönetmeliğihükümlerinetabidir.

KurulunGörevleri, ÇalışmaUsulve Esasları Madde42/C–(Ek:RG-8/5/2014-28994)

Kurulungörevleriileçalışmausulveesaslarışunlardır;

a)   Kurul,sağlıkkurumvekuruluşutarafındanyerindeçözülemeyenyazılıve/veyaelektronikbaşvurularıdeğerlendirir.

b)    Hastahaklarıuygulamalarınaveyaetikilkelereaykırıdavranışsebebiylekurultarafındanverilenihlalkararları,ilgilisağlıkkurumve kuruluşunaveilgilipersoneleyazılıolaraktebliğedilir.Sonaltıayiçerisindeikidenfazlahakihlalikararıverilensağlıkmeslekmensubuhakkındakidosya663sayılıSağlıkBakanlığıveBağlıKuruluşlarınınTeşkilatveGörevleriHakkındaKanunun23üncümaddesininyedincifıkrasının(b)bendihükmünegöreSağlıkMeslekleriKurulunagönderilir.

c)    Kurul,gerekgörürsehastahaklarıihlalinesebepolabilecekuygulamalarıincelervehastahaklarınıngeliştirilmesiiçinönerivedüzelticiişlem belirlenmesinekararverir.Sağlıkkurumvekuruluşu belirlenen süreiçindegerekliönlemlerialır,girişimlerdebulunurveyapılan işlemhakkındakurulu bilgilendirir.

ç)(MülgaCümle:RG-23/12/2016-29927)(…)Sekretaryahizmetleriilsağlıkmüdürlüğühastahaklarıkoordinatörlüğünceyürütülür.

d)   Kurul,başvurununkurulaulaştığıtarihtenitibarenotuzgüniçerisindebaşvuruhakkındakararverir.

e)     Kurul,üyetamsayısınınsaltçoğunluğuiletoplanırvetoplantıyakatılanüyelerinsaltçoğunluğuilekararalır.Kararaitirazıolanüyelerinkarşı oygerekçeleri,kararınaltınaözetolarakyazılır.

f)   Kararlar,üyelertarafındanimzalanarakdosyalanır.Kararlarilgilisağlıkkurumvekuruluşuilebaşvuranabildirilir.

g)    (Değişikİbare:RG-23/12/2016-29927)Hastahaklarıbirimineyapılanbaşvurularvekuruldagörüşülendosyalargizlidir,hiçbirşekilde üçüncükişilerebilgiverilemez.Bilgivedosyalarresmiolarak talepedilmesikaydıylaidarisoruşturmayapanincelemeciyeyadaadlimercileregizliliğe riayetedilerekverilir.Kurulüyelerigizliliğeriayetetmekleyükümlüdür.

ğ)Kurulgerekgördüğündeilgililerikuruladavetedebilir.

h)   Siviltoplumtemsilcisivesendikatemsilcisiolanüyeleringörevsüresitakvimyılıdır.Komisyonüyeleriningörevsüresiikiyıldır.Süresidolan üyelertekrargörevlendirilebilir.Kurultoplantılarınamazeretsizolaraküstüsteüçdefakatılmayanüyeninüyeliğisonaerervebukişilerüçyılsüreyle yenidenüyeolarakseçilemez.Herhangibir sebepleboşalanüyelikiçinkalansüreyitamamlamaküzereyeniüyeseçilir.

ı)Tıbbihataiddialarınailişkinbaşvurularkurultarafındandeğerlendirilmez.

İlsağlıkmüdürlüğüncebuYönetmelik uygulamalarınaaykırıdavranışıtespitedilen kurulüyelerinin üyeliğineson verilirvebunlarbeşyılsüreyle yenidenüyeolarakseçilemez.

Hastahaklarıkurulukararlarınınözeti,şikayetedilenkişiisimlerineyerverilmeksizinilsağlıkmüdürlüğününinternetsayfasındaduyurulur.

SağlıkKurumveKuruluşlarınınSorumluluğu

Madde43-Hastahaklarının ihlalihalinde, personeliistihdameden kurumvekuruluşaleyhinemaddiveyamaneviveyahut hemmaddivehem demanevitazminatdavasıaçılabilir.

Ancak,aleyhinedavaaçılacakmerciinkamukurumvekuruluşuolmasıhalinde;

a)   2577sayılıİdariYargılamaUsulüKanunu'nun12ncimaddesinegöre;hakkınbiridariişlemdolayısıileihlaledilmesihalindeilgililer,doğrudan doğruyatamyargıdavasıveyaiptalvetamyargıdavalarınıbirlikteaçabileceklerigibiilkönceiptaldavasıaçarakbudavanınkararabağlanması üzerinedavaaçmasüresiiçerisindetamyargıdavasıaçabilirler.

b)   AynıKanun'un13üncümaddesiuyarınca,zararvericieyleminöğrenildiğitarihtenitibarenengeçbiryıliçindemaddivemanevitazminat olarakistenilentazminatmiktarıayrıayrıgösterilerekidareyemüracaatedilmesivetalebinaçıkçaveyazımnenreddihalindekanunisüresiiçindeidari yargımercilerindedava açılmasıgerekir.

DevletMemuruveyaDiğerKamuGörevlisiPersonelinSorumluluğu

Madde44-BuYönetmelik'tegösterilmişolanhastahaklarınınfiilenkullanılmasınamaniolanveyabuhaklarıbaşkaşekildeihlaledenpersonelin, cezai, maliveinzibatisorumluluklarınıntamamıveyabunlardanbirkısmıdoğabilir.

Birincifıkradabelirtilensorumluluklarharicinde,ihlalindurumunagöre,personeliistihdamedenkurumvekuruluştarafındanpersonelhakkında uygulanacak idaritedbirvemüeyyidelersaklıdır.

KamuPersonelininSorumluluğunuTespit Usulü

Madde45-Kamu kurumvekuruluşlarındagörevlipersonelin,hastahaklarınıihlaleden fiilvehalleri,şikayethalindeveyaidarecekendiliğinden tespitedildiğinde,hadisenintakibi,soruşturulmasıvegerekirisemüeyyideyebağlanmasıiçindoğrudanvaliliklerceveyahutBakanlıkveyapersonelingörevli olduğukurumlartarafındanmüfettişveyamuhakkikgörevlendirilir.

KamuPersoneliHakkındakiMüeyyideler

Madde46-HastahaklarınınDevletmemuruveyadiğerkamugörevlisipersoneltarafındanvegörevlerisırasındaherhangibirşekildeihlali halindeuygulanacak müeyyideleraşağıdagösterilmiştir:

a)    Kamugörevlisiolanpersonelinfiilininniteliğinegöre,soruşturmacıtarafındanhakkındadisiplincezasıteklifedilmişise,mevzuatınöngördüğü disiplincezalarıyetkiliamirveyakurullarcausulünegöretakdiredilir.

b)    Hakihlaliaynızamandacezahukukunagöresuçteşkilettiğitakdirde,memurolanpersonelhakkında,MemurinMuhakematıHakkında